Uitgelicht onderzoek

Na de Tweede Wereldoorlog werden achttien Duitse oorlogsmisdadigers in Nederland ter dood veroordeeld. Uiteindelijk bleven vier Duitsers in Nederlandse gevangenschap over. Drie van hen werden bekend als 'de drie van Breda'. Waarom riep juist hun eventuele vrijlating zo’n sterke maatschappelijke weerstand op? Promovendus Hinke Piersma geeft in haar proefschrift De drie van Breda. Duitse oorlogsmisdadigers in Nederlandse gevangenschap 1945-1989 antwoord op deze vraag.

Ferdinand Hugo aus der Fünten, één van 'de Drie van Breda'

Onderzoeker: dr. Hinke Piersma
Looptijd: 2002-2005
Publicatie: De drie van Breda, Duitse oorlogsmisdadigers in Nederlandse gevangenschap, 1945-1989 (Amsterdam; Uitgeverij Balans 2005).

Meer informatie:

Nederland heeft na 1945 heel wat affaires gekend die hun oorsprong vonden in de Tweede Wereldoorlog. Zelden is er echter een kwestie geweest die de gemoederen zo beheerste en Nederland zo diep raakte als het debat over 'de drie van Breda'. Vanaf hun berechting eind jaren veertig tot de vrijlating van de laatste twee in 1989 stonden zij in de publieke belangstelling.

Piersma’s onderzoek naar 'de drie van Breda', die tot 1966 feitelijk met zijn vieren en vanaf 1979 met zijn tweeën, gaat over de wisselwerking tussen politieke besluitvorming en maatschappelijk debat. Maar ook over daders en slachtoffers en een verleden dat niet voorbijging. Daarbij werd de begrippen 'goed' en 'fout' nieuw leven ingeblazen.

In haar onderzoek toont Piersma aan dat de discussie over 'de drie van Breda' in toenemende mate ging over integriteit. De argumenten van tegenstanders van vrijlating werden gesteund door het nationale besef dat de Nederlandse bevolking in de Tweede Wereldoorlog tekort was geschoten in de bescherming van de joodse landgenoten. Tegenstanders begrepen hierdoor steeds minder de voorstanders van vrijlating en ministers van Justitie deinsden ervoor terug hun bevoegdheid tot gratieverlening te gebruiken. Of zoals één van hen het achteraf uitdrukte: "Zelfstandig handelen zou in deze kwestie politieke zelfmoord zijn geweest".

Vind bronnen over de Drie van Breda op Oorlogsbronnen.nl