Uitgelicht onderzoek

De studie Een open zenuw. Hoe wij ons de Tweede Wereldoorlog herinneren brengt een in het oog springende transformatie in kaart in het herdenken en herinneren van de Tweede Wereldoorlog in Nederland en West-Europa. Hiervoor is een actuele invalshoek gekozen. Sinds de val van de muur in 1989 valt een toenemende divergentie te constateren tussen de officiële nationale herdenkingen en de herdenkingen op lokaal niveau of voor specifieke groepen.

Onderzoekers: dr. Madelon de Keizer, drs. M. Plomp
Looptijd: 2007-2010
Publicatie: Een open zenuw. Hoe wij ons de Tweede Wereldoorlog herinneren (Amsterdam; Prometheus 2010).

Meer informatie:

De manier waarop we ons de Tweede Wereldoorlog in herinnering brengen is doortrokken van eigentijdse preoccupaties en processen. De vraag wat het kleine Nederland in de globaliserende wereld eigenlijk nog betekent speelt daarin een grote rol. Een open zenuw beantwoordt die vraag door te kijken naar de hedendaagse Nederlandse herinneringscultuur van de Tweede Wereldoorlog.

Die herinneringscultuur kent een gecompliceerde en dynamische geschiedenis. Met het verstrijken van de tijd blijkt men namelijk helemaal niet minder emotioneel te staan tegenover wat voorbij is. Integendeel. Het verleden van de Tweede Wereldoorlog ligt nog steeds erg gevoelig. Deze geschiedenis van de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog in Nederland en in Nederlands-Indië beperkt zich tot de periode na de val van de Muur in 1989.

In een veertigtal herinneringsplaatsen, zoals monumenten (het Indisch Monument), uitspraken ("Eerst mijn fiets terug"), films (De Overval), foto’s (de razzia op het Waterlooplein), kunstwerken (Armando’s Ladder) en uitlatingen als "Hamas, Hamas, alle joden aan het gas!" laat deze bundel op overtuigende wijze zien hoezeer het verleden van de Duitse en Japanse bezetting nog steeds springlevend is.