Geassocieerd onderzoek

Dit onderzoek volgt de geschiedenis van de receptie van het verhaal van Anne Frank in het naoorlogs Polen. De focus ligt enerzijds op de poststalinistische periode: het moment waarop het dagboek voor het eerst het Poolse publiek heeft bereikt. Anderzijds wordt er ook gekeken naar de postcommunistische periode, wanneer het verhaal van Anne Frank in de nieuwe vertaling, via nieuwe media en in een nieuw herinneringslandschap wordt herontdekt.

Onderzoeker: dr. Iwona Gusc
Looptijd: 2014-2016
Beoogde publicatie: peer-reviewed hoofdstukken in een boek

Meer informatie:

Wat voor indruk maakte het dagboek van Anne Frank in naoorlogs Polen? Hoe werd het dagboek gelezen in een land waar een decennium eerder meer dan drie miljoen Joden waren vermoord? Hoe verliep de receptie van het dagboek in een land waarin het Joods verleden grotendeels verzwegen werd?

De fragmenten van het dagboek van Anne Frank werden voor het eerst in het Pools in 1956 in een populair weekblad gepubliceerd. In maart 1957 heeft het Poolse theaterpubliek de toneelbewerking van het verhaal over de onderduikers aan de Prinsengracht 263 kunnen zien. Enkele maanden later verscheen ook de Poolse vertaling van Het achterhuis. Het boek was echter niet vanuit het Nederlands vertaald, wel uit het Duits. Hoe trouw was de vertaling? Waren er omissies of veranderingen in de Poolse tekst? In het communistisch Polen was het dagboek slechts een keer herdrukt: in 1960. Pas in 1993 verscheen het opnieuw en deze keer werd het boek direct uit het Nederlands vertaald. Na de val van de muur werd Anne Frank in Polen opnieuw herontdekt o.a. via diverse tentoonstellingen die vaak in samenwerking met de Anne Frank Stichting werd georganiseerd. Dit was tevens een periode waarin de Poolse geschiedschrijving en onderwijs over de Holocaust ook aan verandering onderhevig waren. Welke plek heeft het Anne Frank-verhaal in het vernieuwde herrineringslandschap van Polen gekregen?

Het onderzoek maakt deel uit van een grotere project getiteld The Diaries of Anne Frank. Research – Translations – Critical Edition, geïnitieerd door twee samenwerkende instituten:  Lichtenberg-Kolleg aan de Universiteit van Göttingen en Fritz Bauer Institut aan de Universiteit van Frankfurt. Iwona Gusc is research fellow van Lichtenberg-Kolleg in Göttingen.