Uitgelicht onderzoek

Onderzoek naar het restitutieproces van Joden geroofde verzekeringstegoeden in Nederland.

Een leeggeroofd pand van Joodse eigenaren omstreeks juli 1944

Onderzoeker: Dr. Regina Grüter
Publicatie: Strijd omgerechtigheid. Joodse verzekeringstegoeden en de Tweede Wereldoorlog (Amsterdam; 2015) 

Meer informatie:

Strijd om gerechtigheid is het eerste boek dat een compleet beeld schetst van de geroofde verzekeringstegoeden en het uitgevoerde rechtsherstel na de Tweede Wereldoorlog.

Gerechtigheid voor de joodse gemeenschap

Voor de overlevende Joden was de Tweede Wereldoorlog met de bevrijding niet voorbij. Er volgde een nieuwe worsteling, ditmaal voor rechtsherstel en het uitgekeerd krijgen van verzekeringstegoeden. Nog in 1995 laaide die strijd opnieuw op, ditmaal onder invloed van het Joods Wereldcongres en financiële toezichthouders, politici en advocaten in de Verenigde Staten. Het Centraal Joods Overleg en de Nederlandse verzekeraars pakten dit ingewikkelde vraagstuk op – en uiteindelijk kwam men tot overeenstemming.

Driedeling

Het boek bestaat uit drie delen. In de eerste twee delen wordt ingegaan op de ontrechting van de joodse verzekerden in Nederland en de manier waarop rechtsherstel plaatsvond na de Tweede Wereldoorlog. Het debat dat in de jaren negentig oplaaide over de activiteiten van Nederlandse verzekeraars staat in het derde deel centraal. In verschillende landen werden onderzoekscommissies ingesteld die bekeken hoe het naoorlogse rechtsherstel had plaatsgevonden. Financiële instellingen werden uiteindelijk tot openheid gedwongen. Het laatste deel betreft zeer contemporaine geschiedenis, waar historici zich ten tijde van het schrijven van dit boek nog nauwelijks over gebogen hebben. 

Nog altijd gevoelig

Dit boek gaat over de confrontatie tussen de Nederlandse polderoverlegcultuur en de Amerikaanse strijdcultuur. Er kwam namelijk grote druk vanuit Amerika op Nederlandse verzekeringsmaatschappijen die ook in de Verenigde Staten gevestigd waren over de kwestie van niet-uitgekeerde verzekeringstegoeden van holocaustslachtoffers. Bovenal wordt in deze publicatie van NIOD-onderzoeker Regina Grüter duidelijk dat het onrecht dat de Joden is aangedaan nog altijd een open zenuw is.